|
Fibromiyalji nedir?
Fibromiyalji;
hassas, mükemmeliyetçi kişilerin
hastalığıdır. Özellikle sırt, boyun, omuzlar ve
kalçalarda belirgin olmak üzere yaygın kas-eklem ağrısı, yorgunluk,
sabah tutukluğu ile kendini belli eden kronik bir kas iskelet
sistemi hastalığıdır.
Kimlerde daha sık görülür?
Her
yaşta ve her iki cinste görülebilmekle birlikte en sık 30-60 yaş
arasında ve daha çok sosyo-ekonomik acıdan üstün düzeyde yaşayan ve
stresli bir yaşam temposu olan kadınlarda görülür.
Bu
nedenle biz FM'si olan kadınlar için "SÜPER
KADIN" benzetmesi
yaparız. Bu hastaların çevresindeki insanlardan birçok beklentisi
vardır. Her şey zamanında ve doğru düzgün yapılmalıdır. Bu kişiler
bir o kadar da vericidir. Yakın çevresi de onlardan daimi olarak
bazı beklentiler içersindedir.
Hastalığın belirtileri nelerdir?
·
Üç
ayı aşkın süre devam eden ve yaygın vücut ağrısı vardır. Ağrı ana
belirtidir. Kaslarda ve eklemlerde hissedilen bu ağrı, vücudun
farklı yerlerinde dolaşma eğilimi gösterse de en sık boyun, bel,
kollar, göğüs, kalça ve bacaklarda hissedilir.
·
Özellikle kötü uyku, soğuk ve nemli havalar ve psikolojik stresle,
mekanik yüklenmelerle artabilir
·
Uyku bozuklukları çok sık görülür.
·
Sabahları tutukluk ve ilerleyen saatlerinde yorgunluk, gerilim veya
migren tipi baş ağrısı, başta sersemlik hissi olabilir.
·
Konsantrasyon güçlüğü.
·
El,
kol, ayak, bacak veya yüzde hissizlik, karıncalanma hissedilebilir
·
Karın ağrısı, şişlik, kabızlık gibi mide-bağırsak şikâyetleri
olabilir
·
idrara sık çıkma gibi şikâyetler tek tek görülebileceği gibi hepsi
bir arada da olabilir
·
Belirtiler kişiden kişiye farklıdır. Ancak kas ve eklem ağrıları,
uyku bozukluğu ve yorgunluk en sık görülen şikâyetlerdir
·
Hassas Noktaların Mevcudiyeti
; Hassas nokta; üzerine yaklaşık 4kg’lık basınç uygulandığında
hastanın ağrıdan yakındığı anatomik bölgedir. Bu bölgeler başlıca
şunlardır :
1 - Başın arka kafa bölgesinde
2 - Boyunun ön ve alt bölgesinde
3 – Sırttaki trapez kasın ortasında
4 - Kürek kemiği
çıkıntısında
5 - 2. kaburganın öne uzantısında
6 - Dirsek dış
yanında
7 - Uyluk üstü ve dış
yanında
8 - Kalçanın üst, dış
yanında
9 - Dizlerin iç yan kısmında
Hastalık nasıl bir seyir izleyerek oluşur?
Fibromiyalji’li
hastalığın ortaya çıkış nedeni tam olarak bilinmiyor.
Hastaların çoğunda uzun süreli yanlış postür(duruş) veya hastalık
nedeniyle yada tekrarlayan yaralanmalar sonucunda ağrı yansıyabilir.
Aşırı Stres, düşme, çarpma, özellikle
trafik kazası gibi travmaların merkezi sinir sistemine etki ederek
FM’ e yol açtığını ileri sürmektedirler.
Hastalığın tanısı nasıl konur?
Fibromiyaljide, laboratuar, röntgen gibi herhangi bir kesin tanı
yöntemi yoktur. Ancak
3 aydan daha uzun süren, vücutta yaygın ağrı ve 18 hassas noktadan
en az 11’ de üzerine bastırmakla aşırı hassasiyetin meydana gelişi
FM tanısının en önemli nedenidir ve
çeşitli Fibiromiyaljik Skalalar hasta üzerinde uygulanarak konulur.
Tedavisi nasıl yapılır?
Kesin bir tedavi yöntemi yoktur ancak ;
Tedavide 4 amacımız vardır:
1.
Ağrıyı azaltmak ve uykuyu düzenlemek için ilaç tedavisi
2. Kas germe ve kardiovasküler uyumu artırma egzersizleri
3. Kas spazmını azaltmaya yönelik gevşeme egzersizleri
4. Hastalığı anlamaya ve baş etmeye yardımcı eğitim programları
yararlı olmaktadır
·
Medikal tedavi: İlaç tedavisi içinde antidepresanlar en sık
kullanılanlarıdır
·
Fizik tedavi :
1.
Masaj: kasları gevşetmek amacıyla yapılır
2.
Sıcak, soğuk uygulamalar,
3.
Ultrason
4.
Elektrik stimulasyonu
5.
Manyetik alan tedavileri; kas spazmını azaltır
6.
Tens tedavisi ile ağrı azaltılır.
7.
Egzersiz Tedavisi
Tedaviden sonra tekrarlama riski var mıdır?
Fibromiyalji hastaları genellikle uygulanan fiziksel ve
psikolojik medical tedavi sonucu hayat alışkanlıklarını ve yaşam
kalitelerini değiştirebilirse tedavinin etkilerini görüp hastalıktan
kurtulabilirler, ancak hiçbir hasta bunu başaramadığı için belirli
aralıklarla uzman bir Fizyoterapist tarafından tedaviye alınıp
hayatlarının bazı dönemlerinde ağrı bazı, dönemlerinde ağrısız bir
yaşam sürme alışkanlıklarını kabullenmişlerdir.
Hastalığa yakalanmamak için alınacak önlemler var mı?
En
temel önemler şunlardır ;
-
Stressiz bir yaşam.
-
Egzersiz ve spor alışkanlığının olması, en az haftada 4 gün spor
yapması.
-
Bol bol tatil yapmak.
-
Cinsel hayatının düzenli ve dengeli olması.
-
Dengeli ve düzenli beslenme.
Uzman Fizyoterapist Hürkan AKKUZU
|
