|
|
       |
|
|
HAYALİ OYUN VE ARKADAŞLAR

Küçük çocuklar arasında fantezi ve gerçeklik arasındaki çizgi ince
ve bulanıktır. Yeni yürümeye başlayan bir çocuk veya bir okul öncesi
çocuk yatak odasından çıkmadan ejderhalarla savaşıp aya uçabilir.
Eğer bu yaştaki bir çocuğun bir kale inşa etmesini istiyorsanız,
ihtiyacınız olan şeyler iki sandalye ve üzerlerine örtecek bir
battaniyedir. Bu hayali oyun pek çok amaca hizmet eder. Çocuğunuzun
yeni fikirleri keşfetmesine ve yaşamı farklı bir perspektiften
deneyimlemesine imkan verir.
3 yaş civarında başlayan hayali oyun, bazen hayali arkadaşların
yaratılmasını da kapsar. Bu hayali arkadaşlar bazen çocuğun cesaret
edemediği şeyleri yaparlar. Bir hayali arkadaş çok şey isteyebilir
veya yetişkinlerle ve daha büyük çocuklarla kaba şekilde
konuşabilir. Sihirli güçlere, muazzam kuvvete veya zekaya sahip
olabilir. Bu, çocuk için hayatı farklı bir perspektiften deneyimleme
ve güç kavramıyla oynama yoludur.
Hayali bir arkadaşın görünümü ebeveynleri çoğu zaman
endişelendirirken, aslında böyle olmamalıdır. Aslında bu kutlanması
gereken bir şeydir. Yale Üniversitesi’nden Dr. Jerome Singer’in
araştırmasında, hayali arkadaşı olan okul öncesi çocukların, hayali
arkadaşı olmayanlara kıyasla daha büyük hayal güçlerinin ve daha
fazla kelime bilgilerinin olduğu bulunmuştur. Bunun yanında,
genellikle daha mutludurlar ve sınıf arkadaşlarıyla daha iyi
anlaşmaktadırlar.
Bu
konuda Bebek ve Çocuk Sağlığı Uzmanı Dr. Şükrü Cido’nun verdiği
bilgiler de aynı paralelde :
“
Küçük kızınız ya da oğlunuz yanında birisi varmış gibi konuşuyor, bu
görünmez kişiyle oyunlar oynuyorsa hatta bu kişinin bir de adı varsa
sakın şaşırmayın. Bu çocuğunuzun kendine bir hayalî arkadaş edinmiş
olduğunun işaretidir. Oyuncaklar, eşyalar, maceralar çocuğun hayal
gücünü beslemek için yetersiz kalınca onlar da kendilerine hayali
bir arkadaş yaparlar. 3-6 yaş grubu pek çok çocuğun hayalî arkadaşı
vardır.

Genellikle ailelerde ilk çocuklar hayali arkadaşa sahip olurlar.
Bazı çocuklar için sevdiği bebeği ya da ayıcığı onun hayali arkadaşı
olurken bazıları için ise görülmeyen birisi en yakın arkadaş olarak
ortaya çıkıverir.
Hayali arkadaşı olan çocuklar genellikle parlak zekalı ve hayal gücü
kuvvetli çocuklar olarak tanımlanıyor.
Çocuklar için hayali arkadaşları ailenin bir bireyi gibidir; yemek
yerken, arabada, aile toplantılarında hep yanlarındadır. Bu
arkadaşın ismi çocuğun tamamen kendi ürettiği bir isim de olabilir,
bilinen bir isim de olabilir. Bu arkadaşlıklar bir süre sonra sona
erer. Kimi zaman hayali arkadaşlar çocukların ikinci kişilikleridir,
kötü şeyleri onlar yapar ve kötü söz söyleyen onlardır. Bazen de bu
arkadaş sadece mükemmel bir oyun arkadaşıdır. Uydurma oyunların,
çocuğun gelişiminde önemli bir yeri vardır. Hayali arkadaş da bu
uydurma oyunun genişletilmiş bir parçasıdır.
Uydurma oyunlar çocuğa rolleri, ilişkileri, gücü ve kontrolü
öğrenmesi için şans verir. Genelde çocuklarla ilgili kararları
ebeveynleri verir, çocuklarsa kendileriyle ilgili kararlarda
kontrolü bir parça da olsa ele geçirmek ister. Örneğin çocuklar
doktora gitmekten hoşlanmaz ama doktordan döndüklerinde hayali
arkadaşına gördüklerinin aynısını uygular.
Uydurma oyunlar genellikle iki ve üstü yaşlarda başlar. Beş yaşına
kadar hayal ile gerçek arasındaki çizgi belirsizdir. Çocuğa göre
oyun gerçektir. Araştırmacılar hayallerin zararsız olduğunu, çocuğun
hayalle gerçek arasındaki farkı anlamasına yardımcı olduğunu
belirtiyor ve hayali arkadaşı çocuğun kişiliğinin anlaşılması ve
tamamlanması gereken kısmı olarak tanımlıyor. Eğer çocuk hayali bir
arkadaş üretip yaptığı olumsuz davranışları ona yüklüyorsa, aile
ortamının bu davranışların doğrudan ortaya çıkmasına müsait
olmadığını gösteriyor.
Anne baba bu durumda hayali arkadaşın yansıttığı ve ortaya koyduğu
hareketleri anlamaya çalışmalı. Çocuğun duygularını anlamayıp ona
yardım etmemek, gelecekte gerçekten ihtiyacı olduğunda anne babaya
başvurmasını engeller. Ayrıca bu, çocuğun sadece olumlu davranışları
yüzünden sevildiğini düşünmesine sebep olur. Anne babaların hayali
arkadaşı reddetmemeleri öneriliyor; çünkü bu arkadaş çocuğun
problemlerini anlamak için önemli bir anahtardır. “
Diğer yandan, bir çok uzmanın yazılarında çocuğun hayali
arkadaşlıkları 6 yaşa kadar yaşamasını normal karşılanırken, daha
ileri yaşlarda devam eden hayali arkadaşlıkların, çocukların sosyal
eksikliklerinden ve yalnızlıklarından kaynaklanabileceği ve uzman
desteğine gereksinim olduğu vurgulanıyor. Ayrıca hangi yaşta olursa
olsun gerçek dünyayla iletişimin tamamen kopması, göz teması kurmama
ve iletişimsizlik durumlarında yapılması gereken tek şey de
ebeveynlerin mutlaka bir psikoloğa başvurması.
|