|

Bursa, 03 Mayıs 2010
Mozaik Pano
Yapıyoruz...
Merhaba,
Bu hafta birlikte
çocuklarımızın odasına bir pano hazırlayalım. İsterseniz evinizin
başka bir köşesi için de olabilir tabii ki. Basit ve kolay bulunur
malzemelerle mozaik çalışması yapıyoruz bu hafta. İhtiyacınız olan;
bir miktar
kartonpiyer alçısı, seçeceğiniz desene göre renklerde cam, seramik ,
porselen boyası( dilerseniz su bazlı akrilik boya ya da isterseniz
ilk çalışma için suluboya da kullanabilirsiniz )
Seramik hamurumuz
için, un, nişasta, tuz ve beyaz tutkal
Panomuzun zemini
için desene uygun ebatlarda mdf tahta.
Mozaik taşlarını
kendimiz hazırlıyoruz. Neden çünkü hem her aşaması elimizden çıksın
diye, hem de dilediğimiz renkleri ve tonlarını hazırda ara tara bir
türlü bulamıyoruz diye.
Diyeceksiniz ki eh
Gönenç şimdi mozaik taşını nasıl yapacağız, çok basit hem de
dilediğiniz şekilde ister daire, ister klasik mozaik taşı gibi minik
minik kare isterseniz konik, üçgen yani keyfinize göre
kesebilirsiniz. Bu iş normalde cam, taş, mermer parçalar kesilerek
ya da kıralarak yapılır ama biz bu işi çocuklarla yapıyoruz. O
yüzden tehlikeli olabilir bizim minikler için.
Öncelikle
dilediğimiz taş şekillerini verebilmek için seramik hamurumuzu
hazırlayalım. Çoğunuz belki de bu basit hamuru biliyorsunuzdur.
Çocukluğunuzda yapmışsınızdır diye tahmin ediyorum.
Ben tarifi iki
şekilde de vermek istiyorum, hangisi kolayınıza gelirse
uygulayabilirsiniz.
*
1 su bardağı un,
yarım su bardağı nişasta, üzerine 1,5 su bardağı beyaz plastik
tutkal ve çok az birkaç damla sıvıyağ. Hamurun kıvamını su ve un
eklemesiyle dengeleyebilirsiniz, çok yumuşaksa un, çok katıysa su
ilave ediyoruz.
ya da,
**
1 ölçü
nişasta(veya un)
1 ölçü beyaz tutkal
1 tutam tuz
Seramik hamurumuzu
hazırladıktan sonra bir merdane yardımıyla hamur açar gibi 2-3 mm
kalınlıkta açalım. Bu hamur üzerinde kare, dikdörtgen, daire, üçgen
şekilleri küçük küçük bir kesici yardımıyla kesip hamuru olduğu
yerde kurumaya bırakın. 3-4 saat sonra hamur kurumuş olacaktır.
Uygulamayı kolay
anlatabilmek için bizim yapacağımız çalışmaya en uygun anlatımı
fotoğraflı olarak yer verdikleri için
www.gorselsanatlar.org adresli sitede buldum. Çalışmayı anlatan
kişiler temelde aynı ancak farklı asıl malzemelerle ve mozaik
çalışması yapmışlar. Bizim çocuklarla yapabileceğimiz çalışmaya
uygun olması için aralara eklemeler yaparak size aktarıyorum.
Aslında bu çalışmayı, hazır elimde malzemesi de varken
fotoğraflayarak kendim hazırlamak istedim ama her baharda nükseden
faranjitim ve yanına bonus olarak kas tutulmam izin vermedi.
Evet şimdi
çalışmayı yapan arkadaşımızın anlatımına bakalım. Cümle aralarındaki
italik yazılar bendenize ait olup, çocuklarımızla yapacağımız
çalışmaya uyarlamadır.
Bir mozaik çalışması Nasıl Yapılır...
Mozaik sanatı, en eski ve en dayanıklı sanatsal ifadelerden biridir.
Depremlerle yerle bir olan yapılardan bugüne dek gelmeyi başarmış
oldukça zarif çalışılmış eserler içerir. Ortaya çıkan bir sanat
eserinin bu kadar dayanıklı olabilmesi günümüz insanları için çok
büyük önem taşır. Biz de bu çalışmamızda basit bir soğan çiziminden
yola çıkarak mozaikten bir desen yaratmaya çalışacağız.

Günümüzde mozaik sanatı
Temelleri Antik Yunan ve Roma'nın muhteşem dekorasyon sanatına
dayanan mozaik sanatı, günümüzde herkes tarafından kolayca
uygulanabilir bir hal almıştır. Günümüzde mozaik taşları genellikle
özel bir bıçak yardımıyla kesilen renkli camlardan elde ediliyor.
Mozaik taşının bir tarafı düz, diğer tarafı ise yüzeye iyi
yapışabilmesi için dokulu hazırlanır. Gerekli malzemeleri, sanat ve
resim malzemeleri ya da konuyla ilgili özel aletler satan
dükkanlardan edinebilirsiniz.
Mozaik taşını yapıştıracağınız yüzey sert ve düz olmalıdır. MDF
tahta bu iş için uygundur, çünkü hem hafif hem sağlam bir
malzemedir. Mozaik taşlarını yüzeye yapıştırmak için gerekli tutkalı
su ile inceltebilir ve bir fırça yardımıyla sürebilirsiniz.
Resmin seçimi
Mozaik için gereken resmi bulmak oldukça kolay olacak. Yukarıda
gösterilen soğan fotoğrafı bir yemek kitabından alındı. Bu soğanın
desenini basitleştirerek çalışmanız gerekiyor ki, her katmanı
kolayca ayrı bir renk ile doldurabilesiniz.
Mozaiği gerçekleştirirken simetrik bir iş çıkarmak zorunda
değilsiniz. Eğer soğanın temel dış çizgisini takip edecek olursanız,
soğan kolayca kendi karakterini ortaya koyacaktır.
Enine kesilmiş bir soğan mozaik çalışması için ideal bir görüntüdür
ve oldukça hoş bir sonuç elde etmenize olanak tanır.
Bu resimde soğanın her katmanının farklı renkteki taşlarla nasıl
doldurulduğunu görüyorsunuz. Dikkatli kesim ve yerleştirmenin
ardından siz de buna benzer mozaik eserleri zevkle üretebilirsiniz.
MALZEMELER ( yukarıda verdiğim malzemelere alternatif )
46 x 30 cm MDF tahta ( desenimize uygun her ölçü
olabilir)
PVA tutkal ( beyaz tutkal)
Geniş bir parça kağıt
Karbon kağıdı
2B kalem ( karakalem resim için kullanılan kurşun kalemler,
mdf üzerine deseni çizmek için)
Siyah keçeli kalem
Yuvarlak uçlu fırça
500 gr derz dolgusu ( yerine kartonpiyer alçısı da olabilir )
Siyah toz boya
Geniş spatula ve kaşık
Selüloz sünger
Fayans temizleyici (lastik çekçek, camları silerken
kullandığımız sileceklerden)
Bir kova su
Toz bezi
Mozaik taşları için : 1 kg gri, 1 kg koyu mor, 1/2 kg yeşil, 1/2 kg
eflatun, 3 düzine açık yeşil, 1 düzine beyaz taş ( hazır
taşlardan ziyade kendi yapacağımız seramik hamuru taşları
kullanıyoruz ve istediğimz gibi desene uygun renklendiriyoruz.)

1. Görüntüyü tahtaya geçirin. Görüntünüzü aynı ebatlardaki bir
kağıda çizin. Kağıt ve MDF arasına karbon kağıdı koyarak, deseni 2B
kalemle üzerinden geçerek MDF’ye kopyalayın.
Sıra mozaik taşlarını yüzeye yapıştırmaya geldi ( bizim
seramik hamurundan hazırladığımız taşlar ) .Yapıştırıcıyı
taşlara değil tahtanın yüzeyine sürün. Yüzeyin tümünü değil, en çok
15 cm uzunluğunda bir alanı yapıştırıcıyla kaplayın, yoksa
yapıştırıcınız kurur ve işe yaramaz hale dönüşür. Taşı yapıştırırken
yanındaki taşla arasında birkaç milimetre mesafe bırakın. Dar
alanlar için (örneğin soğanın sapı gibi), önceden taşı uygun biçimde
kesin. Böylece yapışkanı sürdüğünüzde hiç vakit kaybetmeden taşları
yerleştirebilirsiniz.
2. Çizgileri belirginleştirin MDF üzerinde daha rahat çalışabilmek
için keçeli kalemle çizgilerin üzerinden geçin. Böylece içlerini
doldurmanız gereken çizgileri daha rahat seçebilirsiniz.

3. Kenarlara yapıştırıcı sürün Koyu mor renkteki taşları çerçeve
yapacak şekilde tahtaya yapıştırın. Üst üste binmemelerine dikkat
edin. Eğer düzgün bir biçimde yan yana gelmezlerse, 9. resimde
anlatılan MDF’nin kenar kaplamasında sorun yaşarsınız.

4. Soğanı ortaya çıkarın Bir miktar koyu mor renkteki taşlardan
alın. Kesici aletiniz yardımıyla soğanın alt bölümünü düzgünce
dolduracak biçimde kenarlarını kesin. Yapıştırmadan önce taşları
MDF’ye yerleştirip, uygun olup olmadıklarını kontrol edin. Kesilen
taşların birbirleriyle uyumlu olmaları için sıralarını
karıştırmamaya dikkat edin
PÜF NOKTASI
Kesici aletinizi doğru kullanırsanız, taşları yanlış yerlerinden
kırmaz ve israftan kurtulmuş olursunuz. Mozaik taşını keserken,
kesicinin dişleriyle taşı keseceğiniz yerin biraz uzağından sıkıca
tutun. Eğer tam ortadan tutarsanız temiz biçimde kesilmez, üstünde
çapak kalabilir. Tam güç elde etmek için kesiciyi, sapının en
ucundan tutarak, hızlı ve tek seferde kullanın.
(
bu aşamada biz zaten hamurken dilediğimiz gibi kestiğimiz için
taşları uygun yerlere daha kolay yerleştirebiliriz, önemli olan
hamur haldeyken deseni göz önüne alıp nasıl şekiller kullanmanız
gerektiğini dikkate almak ve hamuru ona göre kesmek )
(
hazır taşların kesiminde geçerli olan nokta bu, bizim seramik
hamurlarımız hazır taşlara oranla daha yumuşaktır ve kolay şekil
alabilir,

5. Dış bölümü tamamlayın Küçük alanlarda çalışmak daha düzgün bir iş
çıkarmanıza yardımcı olur. Bu sebeple önce sopanın soldaki en dış
bölümü tamamlayın. Orta bölümlerde alanı iyi doldurmak için taşları
bütün olarak kullanabilirsiniz. Aynı yolu takip ederek soğanın diğer
alanını da doldurun.

6. Eflatun alanda çalışın Soğanın içteki diğer katmanını çalışmak
için eflatun taşları kullanacağız. Yine yapıştırmadan önce taşları
düzgün yerleştirmek için uygun şekilde kesin. Önce küçük alanlar
üstünde çalışın

7. Diğer katmanları doldurun Aynı işlemleri soğanın tüm katmanları
için tekrarlayın: açık yeşil, gri, eflatun, açık yeşil sırasını
takip edin. En son, ortadaki boş alanı küçük kesilmiş koyu mor
renkli taşlarla doldurun.

8. Soğanın sapını oluşturun Açık yeşil ve beyaz renkli taşları
soğanın sapına uyacak şekilde dikdörtgene yakın formlarda kesin.
Ardından koyu ve açık yeşil renkteki taşları soğanın sapının en
tepesini dolduracak kadar küçük parçalarda kesin. Uygun yerlerine
yapıştırmadan önce koyup kontrol etmeyi unutmayın.

9. Zemin ve çerçeveyi kaplayın Gri renkli taşlarla zemini doldurun.
Küçük parçaların aralarını doldurmak vakit alabilir. Ancak küçük
parçalara böleceğiniz taşlar bu alanları doldurmanızı sağlayacaktır.
Son olarak, MDF’nin dış çevresine koyu mor renkli taşları uygun
biçimlerde küçülterek yapıştırın.

10. Derz dolgusunu hazırlayın (ben derz dolgusu yerine
kartonpiyer alçı kullanmayı ucuzluğu açısından ve daha pürüzsüz
olduğu için tercih ediyorum ) Çok az miktarda siyah toz
boyayı 500 gr derz dolgusunun içine dökerek karıştırın. Bir miktar
su ekleyerek bir spatula ya da kaşık yardımıyla iyice suyu emmesini
sağlayın. Dolgu malzemesi açık gri bir renge dönüşmeli ve yoğunluğu
ıslak kum kıvamında olmalıdır. Gerekirse biraz daha su ya da derz
malzemesi ekleyebilirsiniz.
UZMAN TAVSİYESİ
Derz dolgusunu renklendirme
Farklı mozaik çalışmaları için, derz malzemesine siyah toz boya
katarak beyaz rengini kırabilirsiniz. ( ben beyazı tercih
ediyorum aslında, bence renkleri daha çok öne çıkarıyor, tercih
sizin, isterseniz kartonpiyer alçısına toz boya katarak buraki gibi
beyaz rengi kırabilirsiniz, ya da deseninize uygun farklı ton
kullarak dikkat çekebilirsiniz.) Beyaz toz çok parlak
görünür, bu sebeple taşların arasına uygulanınca gereğinden fazla
dikkat çeker. Gri renkli malzeme ise birçok farklı renkteki taşlar
arasında kullanılabilir ve taşların rengini yok etmez. Eğer siyah
toz boyanız yoksa, bir miktar siyah akrilik boyayı su ile incelterek
toz haldeki derz malzemesine ekleyebilirsiniz.

11. Derz malzemesini yayın Derz malzemesinin içinde pürüz
kalmamasına özen göstererek karıştırın. Beş dakika karıştırmak
yeterli olacaktır. Karışımı mozaik çalışmasının ortasına dökün ve
lastik çekçek yardımıyla tüm taşların üzerine yayılmasını sağlayın.
Yüzeyin üstünden birkaç kez geçin. Tüm taşların arası dolana dek
işlemi tekrarlayın.

12. Fazla malzemeyi temizleyin Süngeri su dolu kovada ıslatın.
Mozaik yüzeye fazla bastırmadan üzerindeki fazlalık temizlenene dek
yavaş yavaş silin. Temizlik sırasında süngeri sıkça durulayın. Eğer
taşlar parlak gözükmüyorsa endişelenmeyin. Mozaik çalışmanızı bir
gece kurumaya bırakın. Ardından toz beziyle yüzeyi temizleyin.
Taşlar arasında boşalan yerler varsa az miktarda derz malzemesini
parmağınızla sürerek rötuşlayın.

TAMAMLANMIŞ RESİM
A Gölgelerde değişim
Kimi zaman taşlar bir araya geldiklerinde içlerinden bazılarının
farklı tonda olduğu görülebilir. Zeminde kullanılan gri renkli
taşlardan bazılarının daha koyu olduğunu siz de fark etmişsinizdir.
Eğer taşlarınız buna benzer farklılıklar gösteriyorsa,
kompozisyondaki dengeyi bozmamak için aralarında mesafe olmasına
özen gösterin.
B Renk seçimi
Koyu mor renkteki taşlar soğanın dış kabuğunda güçlü bir etki
sağlamak ve soğan formunu ortaya çıkarmak için kullanıldı. Gri
renkli arka plan ise nötr bir renk olması sebebiyle seçildi, böylece
merkezdeki objenin etkisi artırıldı.
C Formun tanımlanması
Soğanın ortasındaki renkler (gri, eflatun ve açık yeşil) hem
kontrastlık yaratmak, hem de benzer tonlar olması için seçildiler.
Böylece soğanın her katı kolayca seçilmesine rağmen birbirlerinden
kopuk durmuyor.
Evet, www.gorselsanatlar.org’de
çalışmayı yer veren arkadaşa teşekkür ediyorum hepimiz adına (keşke
ismine de yer verselerdi). Fotoğraflarla anlatımı çok güzel. Umarım
aslında çok basit olan bu çalışma size çok zor görünmemiştir. Mozaik
cam, kağıt , deri parçaları, hatta dergilerden kesebilceğiniz
motifler vs çok çekitli malzemelerle uygulanabilir.
Çocuklarımızla
yaparken çok keyif alacağınıza eminim, desene mozaik taşlarını
yerleştirmek çocuğunuza da size de yapboz yapıyorsunuz izlenimi
verecektir. Puzzle taşlarını yerine doğru oturttuğunuz sürece sorun
yok.
Sizlere
kullanmanız için benden birkaç desen. Çocuklarımızın odalarına ve
mozaik çalışmasına başlangıç olarak bu desenler işinize
yarayacaktır.

 
Önceleri yazılarımda yer verdiğim Melis’ten notlara ara ara devam
etmek istiyorum. Maceralarımız devam ediyor nasılsa J
-
Babacım sen bir ağaç olsan ben senin elman olurum
değil mi?
(
annesini ağaçta eksik bulmuş olacak ki ardından hemen bir ekleme )
-
Annem de yaprak olur o zaman :)
Başka çalışmalarda
görüşmek üzere :)
Sevgi ve sağlıkla
kalın
Gönenç Topçular

|