|
SORUMLULUK
ALANLARI

Bir ergeni daha çok çalışmaya ya da ödev yapmaya zorlamak
işe yaramaz. Yapabileceğiniz ona sonuçları aktarmak ve
ödemek zorunda olacağı bedelleri anlatmaktır. Çünkü,
ailelerin de güçlerinin sınırları vardır. Oda toplamak, para
harcamak, okul başarısı, gidebileceği yerler konusunda
onunla anlaşma yaparak, uzlaşmaya varın. Ama onların
sorumluluğu olduğunu düşündüğünüz ve uzlaştığınız konularda
sorun yaşarlarsa, sonuçlarına katlanmasına izin verin.
Örneğin ödevini ya da spor malzemesini bulamadığı zaman onun
yerine bulup, odasını toplamamanız gerekir.
Bazı ev işlerinde ergene sorumluluk vermek gerekir. Gazete
alınması, çöpün çıkarılması gibi günlük gerekli ev işleri
birer sorumluluk alanı olabilir. Önemli olan işin
niteliğinden çok, o işin düzenli yapılmasını beklemektir.
Sorumluluğu verip, yapılmadığında söylenerek onun yerine
yapmak ergene bir şey öğretmez.
Ev ve okul dışı aktiviteler, ergenin sorumluluk duygusunun
ve kendine güveninin gelişmesine yardımcı olur. Arkadaş
ilişkilerini, onlarla aktivitelerini desteklemelisiniz.
Desteklemek denetimi kaybetmenize neden olmaz. Ama engel
olursanız, arkadaşlarını sizden gizlemeğe, aktiviteler için
yalan söylemeye başlayacaktır. Bu durumda siz de denetimi
yitirirsiniz. Çoğu aile çocuklarının okul gezilerine
katılmalarını engeller. Oysa okul gezileri onların kendi
sorumluluklarını almaları için yardımcıdır. Eğer olanak
bulunursa tatillerde kamplara, dil okullarına yollamak
sorumluluk alma ve büyüme için olumlu destek olacaktır.
PARA İDARESİ BİR SORUMLULUKTUR
Ergene belli bir harçlık vermek ve onu kullanmasını istemek
gerekir. Bu onun biriktirme ve bütçe yapma yeteneğini
geliştirir. Sizin de ne kadar harcadığı ve harcama yaptığı
yerler konusunda fikir sahibi olmanızı sağlar.Para ergen
için güç,bağımsızlık demektir. Aile içinse aynı zamanda
harçlık kesme bir ceza yöntemidir.Aslında bağımsızlaşmaya ve
duygusal olarak kendini ailesinden ayırmaya çalışan ergen
için, maddi olarak aileye bağımlı olmak zor gelir. Aile
harçlığı ergeni bağımlı kılmak ve yaptırım olarak kullanırsa
bu ilişkinin bozulmasına neden olur.
Harçlığın miktarı sizin bütçeniz ve çocuğun yaşına,
gereksinimlerine göre ayarlanmalıdır. Ergenler genellikle
ihtiyacı kadar olmasa bile, sizin bütçenizin kısıtlılığı
nedeniyle az harçlık almayı anlarlar. 14-15 yaşına kadar
haftalık, daha sonra ise aylık olarak harçlık vermek uygun
olur.Harçlığın miktarını ayarlarken, çocukla konuşarak,
ergenin kendi yapacağı rutin harcamaları saptayıp,
miktarlarını hesapladıktan sonra karar verilmelidir.Ergene
gerek duyduğundan çok para vermek, onun bütçe yapmayı
öğrenememesi yanında başka sorunlara da yol açar. Yaşının
gereğinden fazla para harcayabilen ergen, doyumsuz, amaçsız
olmaktadır. Ayrıca para sayesinde yaşına uygun olmayan
aktiviteleri deneme ve yaşıyla uyumsuz şeylere sahip olma
geleceğe ilişkin büyük problemlerdir. Benzer şekilde ailenin
olanakları olmasına karşın, yaşıtlarına göre çok az harçlık
verilmesi ergeni utandırmanın ve güvensizlik yaratmanın yanı
sıra, yalan söyleme, çalma, uygunsuz işlerden para kazanma
gibi yollara sevk edebilir.
Her ergen, ailesinin onayını almadan sevdiği ya da istediği
birşey için para harcama hakkı vardır. Bunu harçlığından
biriktirebileceği gibi, ek gelir de arayabilir. Ek gelir
sevimlilik yaparak anne,baba ya da diğer aile fertlerinden
alınan ek paralar olmamalıdır. Evde yapmakla yükümlü olduğu
yardımlar için de para verilmemelidir. Ama onun sorumluluğu
olmayan yardımlar için ek harçlık alabilir. Araba yıkamak,
size ait bir yazıyı bilgisayarda temize çekmek, iş yerinizde
bir yardımda bulunmak gibi. Bizim ailelerimiz
genellikle,eğer ailenin maddi ihtiyacı yoksa, çocuğun
haftasonu ya da tatillerde çalışmasını sadece cezalandırma
ya da tehdit olarak görür. Oysa deneyim kazanmak, kendi
parasını kazanmayı öğrenmek ve sorumluluk almak için yasal
olan koşullarda, 16 yaştan itibaren yarı zamanlı çalışmalar
yapılabilir. |