|
|
       |
|
|
Çocuklarda yaz
hastalıkları

Yaz ayları ile
artan sıcaklıklar, çocukları kapalı mekanların dışına çıkarıyor.
Ancak güneş ve deniz gibi kemik gelişimi için çok önemli olan
unsurların yanında çocukları dışarıda bekleyen bir çok tehlike
mevcut.
En sık görülen yaz rahatsızlıklar
Güneş
ışınlarının direk etkisi ile oluşan güneş çarpması ve yanıklar.
Sıcakla
artan terleme ve bunu karşılayamayan ter bezleri nedeni ile oluşan
isilik, mantar gibi “fotodermatoz” denen cilt rahatsızlıkları.
Bisiklet,
kaykay paten kullanılarak yapılan aktiviteler sonucu düşme, çarpma
ile oluşan travmalar.
Aşırı
ve bazen de temiz olmayan su tüketimi ile mide asidini aşabilen
mikroorganizmaların yol açtığı mide bağırsak hastalıkları, yaz
ishalleri.
Ağaçlık,
açık alanlarda piknik, gezinti yapılırken sık karşılaşılan arı,
böcek, yılan ve akrep sokmaları.
Havuzda
yüzme sonucu oluşan göz ve deri enfeksiyonları.
Güneş çarpması ve yanığına karşı neler yapılabilir?
Öncelikle güneş çarpmalarından korunmak için güneş ışınlarının dik
geldiği 10.00 ile 15.00 saatleri arasında açık havaya mümkün
olduğunca çıkılmaması, bol sıvı tüketilmesi, en az 30 koruma
faktörlü koruyucu güneş kremi kullanılması büyük önem taşır.
Sarışın, renkli gözlü ve beyaz tenli çocuklar güneş ışınlarından çok
daha fazla etkilendikleri için ailelerin daha dikkatli olması
gerekir.
Güneş yanığı eğer sadece deride kızarıklık ve ağrı hissi ile
kendisini gösteriyorsa bu birinci derece bir yanıktır ve 24-48 saat
kadar ağrı, deride gerilme, yanma hissi devam eder. Tedavide deriyi
nemli tutacak kremler ve ağrıyı kesecek şuruplar kullanılabilir.
Deride kabarma ve içi su dolu kesecikler varsa artık 2. derece yanık
söz konusu olur. Bu durumda bir doktora başvurulması ve özel yanık
pansumanlarının yapılması gerekir.
İsilik tedavisi ve korunmada neler yapmalı?
Çevre ısısı arttıkça, deriden ter salgılanması artar ve su kaybı
sonucu susama hissi doğar, su alımı ile vücudun normal sıcaklığı
koruma altında tutulmaya çalışılır. Bu dengeyi bozan aşırı sıcaklık
hallerinde ter bezleri kanalları tıkanır ve halk arasında isilik
denen boyun, omuzlarda daha sık olmak üzere vücudun daha fazla
terleyen bölgelerinde küçük kırmızı ve kaşıntılı cilt lezyonları
belirir. Tedavisinde her gün ılık suyla banyo yapılması önerilir.
Ayrıca, cildin nefes almasını önleyecek yağlı kremleri vücuda
sürmekten kaçınmak gerekir.
Düşme, çarpma sonucu oluşan travmalar
Bisiklet, kaykay, paten gibi aktiviteler için başlık, dizlik,
bileklik, dirseklik gibi koruyucuların kullanılması olası kaza
sırasında travma şiddetini belirgin ölçüde azaltır. Travma sonucu
vücudun bir yerinden kanama varsa öncelikle kanamanın yerini
görebilmek için giysiler dikkatlice çıkarılır, gerekirse kesilir.
Kanayan yer görülür ve üzerine temiz bir bez veya varsa steril bir
tampon yerleştirilir, kanama olan uzuv kalp hizasının üzerine
kaldırılır ve üzeri sıkıca sarılarak elle baskı yapılarak kanama
durdurulmaya çalışılır. Buna rağmen kol veya bacakta kanama devam
ediyorsa kanama olan yerin üzeri bir bez ile sarılarak atar damar
dolaşımını tamamen engellemeyecek şekilde sıkılır. En yakın sağlık
merkezine götürürken ellerde uyuşma, parmaklarda morarma varsa
yeterli kan dolaşımını sağlamak için bağlanan turnike gevşetilir.
Kırık kendisini kol veya bacakta eklem dışında anormal hareket,
ağrı, şişlik ve hareket kısıtlılığı ile gösterir. Bu durumda kırık
olması muhtemel bölge bir üstündeki eklemi de içine alacak şekilde
kalın giysi, karton, varsa atel ile hareketsiz, sabit bir konuma
getirilir ve en yakın sağlık merkezine götürülür. Kırıktan şüphe
ediliyorsa şişen bölgeyi çekip yerine yerleştirme gibi bir işlemi
hekim dışındaki biri tarafından asla yapmamalıdır.
Yaz ishalleri, mide-bağırsak enfeksiyonları
İçme suları ve yiyeceklerin mide ve bağırsak enfeksiyonlarına neden
olmamaları için; içme sularının ve yiyeceklerin yıkandığı suların
temiz su kaynaklarından elde edilmiş olmasına özen gösterilmesi
gerekir. Mümkün olduğunca dışarıda bekleyen yiyeceklerden satın
almamalı, ambalajlı ürünler tercih edilmeli. Açıkta satılan dondurma
özellikle çocuklar için büyük tehlike içerir. Tam pansiyon otellerde
açık büfelerde sunulan yiyeceklere de dikkat etmek gerekir. Uzun
süre açıkta kalan özellikle sütlü, kremalı, mayonezli, etli
yiyeceklerde sıcağın etkisiyle çoğalan bakterilerin neden olduğu
gıda zehirlenmesi kendisini kusma, karın ağrısı ve ardından ishalle
gösterir. Bu şikayetlerle başvuran ikiden fazla kişinin olması
halinde gıda zehirlenmesi düşünülerek yenilen yiyeceklerin
sorgulanması ve aynı yiyecekten yiyen kişilerin şikayetlerinin
ortaya çıkması beklenmeden gözlem altına alınması gerekir. Tedavisi
kusma ve ishal ile kaybedilen su, tuz, karbonat, potasyum gibi
maddelerin damardan serum şeklinde yerine konulması şeklindedir.
Kusma ve ishal vücudun savunma mekanizmalarındandır. Bu sayede gıda
zehirlenmesine neden olan toksinler ve bakteriler vücuda daha fazla
zarar vermeden dışarı atılmak istenir. Bu yüzden ishal ve kusma
giderici ilaçların kullanılmasından kaçınmak gerekir.

Turist ishalleri
Yine yaz aylarında sık karşılaşılan bir diğer durum da çoğu kez
koli basilinin neden olduğu ve turist ishali olarak bilinen bağırsak
enfeksiyonlarıdır. Kanalizasyon suları ile sulanan tarlalarda
yetişen ve iyi yıkanmayan yiyeceklerin yenmesi sonucu oluşur. Yine
bu kirli suların karıştığı sularda yüzmek veya bir şekilde bu
suların bulaştığı yiyeceklerin yenmesi ile alınan bakteri ve
parazitlerin neden olduğu amipli ve basilli dizanteride dışkı
miktarı çok değildir. Ancak kanlı, mukuslu dışkılama ve şiddetli,
kramp tarzında karın ağrısı gözlenir. Korunmak için yukarıda
belirtilen genel önlemlere ilave olarak içeceklere katılan buzların
da temiz sulardan hazırlanmış olduğundan emin olunmalı, bundan emin
olamıyorsak kapalı şişelerde saklanarak soğutulan sıvılarla
serinlemeyi yeğlemeliyiz.
Böcek, arı, yılan, akrep sokmaları
Sivrisinek, tatarcık ve örümcek gibi eklembacaklıların sokması ile
deride kızarıklık ve şişlik oluşabileceği gibi sıtma ve tatarcık
humması denilen enfeksiyon hastalıklarının gelişmesine neden
olabilir. Sivrisinek ve tatarcık sokmalarına karşı önlem almak için
pencereler ince tül storlarla kaplanabilir yine çocuk beşikleri
cibinlik de denen tüllerle korunabilir. Kapalı alanda sprey şeklinde
böcek öldürücü kimyasalların kullanılması küçük bebekler için
zararlı olabilir. Bu amaçla sivrisinek kovucuları kullanılabilir.
Sivrisinek ve tatarcıkların ısırdığı yerde oluşan kızarıklık ve
kaşıntılı şişliği hafifletmek için kaşıntıyı önleyen kremler
kullanılabilir. Sıtma ise aralıklı yükselen titreme ve ateş
nöbetleri ile karakterize bir hastalıktır. Bu durumda doktora
başvurmak ve özel ilaçlarla tedavi görmek gerekir. Yılan ve akrep
sokmalarında zehrin vücuda yayılmasını önlemek için kızarık olan
bölgenin üzeri bir sargı bezi ile atardamar dolaşımını
engellemeyecek şekilde sıkılması gerekir. Özellikle yılan
sokmalarında diş izinin olduğu yerdeki deri emilerek dışarı tükürmek
suretiyle yılan zehri vücuttan uzaklaştırılabilir. Ancak işlemi
yapacak kişiye yılan zehrinin zarar vermemesi için ağzında açık
yara, diş çürüğü gibi bir durumun olmaması gerekir. Bu ilk yardımın
ardından en yakın sağlık merkezine başvurulması ve acilen yılan veya
akrep sokmalarına karşı kullanılan özel serumlarla tedavinin devamı
ve gelişebilecek diğer yan etkiler açısından ısırılan kişinin 24-48
saat süreyle yatarak gözlenmesi gerekir.
Havuzda yüzme ile oluşan enfeksiyonlar
Havuzda yüzme ile bulaşan enfeksiyon hastalıkları başlıca göz ve
deriyi tutar. Gözde kızarıklık, çapaklanma, akıntı ve sulanma ile
seyreden konjunktivit denen hastalık, antibiyotikli göz damlaları
ile tedavi edilir. Bazen de havuz suyunun dezenfeksiyonu için
kullanılan aşırı düzeydeki klor gözlerde tahrişe bağlı alerjik
kızarıklık, yanma ve batma hissine neden olabilir. Bu durumlardan
korunmak için havuz gözlükleri kullanılmalı. Ayrıca ultraviyole
ışınlarından korunmak için özel güneş gözlükleri kullanılmalı.
Lensle havuza girmek sakıncalıdır. Havuzda yayılması kolay olan bir
diğer enfeksiyon hastalığı da derinin yüzeysel mantar ve iltahabik
enfeksiyonlarıdır. Bunlara karşı önlem almak için havuza girmeden
önce ayak mantarlarına karşı kullanılan özel bir solüsyondan geçmek
gerekir.
|